Γυαλιά ηλίου: απαραίτητα για παιδιά και ενήλικες

Πέτρος Εμμανουηλίδης, MD, FEBO

Τα γυαλιά ηλίου δεν είναι απλά ένα αξεσουάρ μόδας ή κάτι που οι ενήλικες πρέπει να φορούν σε ηλιόλουστες μέρες.  Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας δεν υπάρχει αντένδειξη για ένα παιδί να φοράει γυαλιά ηλίου ακόμη και όταν είναι μικρότερο του ενός έτους.

 

Προϋπόθεση αποτελεί να είναι ασφαλή-άθραυστα και να παρέχουν και να απορροφούν τις υπεριώδεις ακτινοβολίες UVA/UVB σε ποσοστό άνω του 99%. Επίσης καλό είναι τα γυαλιά να μην είναι ούτε πολύ σκούρα (θα προκαλέσει διαστολή της κόρης και έτσι περισσότερη ακτινοβολία θα φτάσει στον αμφιβληστροειδή) αλλά ούτε και πολύ ανοιχτόχρωμα (δε θα παρέχουν άνετη όραση στο έντονο φως).

Tο πόσο σκούρος είναι ο φακός  των γυαλιών δε σχετίζεται με την προστασία από τις επιβλαβείς  υπεριώδεις ακτινοβολίες. Ο φακός στο μάτι του παιδιού, από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 10, δεν μπορεί να φιλτράρει το φως του ήλιου τόσο καλά  όσο ο φακός  των ενηλίκων. Αυτό σημαίνει οτι η έκθεση στον ήλιο μπορεί να προκαλέσει περισσότερες  ζημιές πριν από την ηλικία των 10 ετών από ό,τι μετά, όταν ο φακός αρχίζει να ωριμάζει και να φιλτράρει τις επιβλαβείς ακτινιβολίες.

 

Μερικές μελέτες υποδεικνύουν ότι το 80% των βλαβών από τον ήλιο συμβαίνει μέχρι  την ηλικία των 18 ετών. Η μακροχρόνια έκθεση στις υπεριώδεις ακτινοβολίες (UV) αποτελεί σημαντικό παράγοντα απώλειας  όρασης.  Συγκεκριμένα, η υπερβολική έκθεση στο  ηλιακό φως μπορεί να οδηγήσει σε:

  • Καταρράκτη  και  ηλικιακή  εκφύλιση της ωχράς κηλίδας

  • Καρκίνο του δέρματος γύρω από τα βλέφαρα

  • Πτερύγια (καλοήθη ογκίδια  στην επιφάνεια του ματιού που μπορούν να μπλοκάρουν την όραση)

 

Υπάρχουν τρεις τύποι υπεριώδους ακτινοβολίας:

  • Το UV-A μπορεί να βλάψει την ωχρά κηλίδα, το τμήμα του αμφιβληστροειδούς που ελέγχει την κεντρική όραση.

  • Το UV-B επηρεάζει το μπροστινό μέρος του ματιού - τον κερατοειδή χιτώνα και τον φακό - και μπορεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη ζημιά από το UV-A.

  • Το UV-C απορροφάται από τη στιβάδα του όζοντος και δεν είναι επικίνδυνο.

 

Η υπερβολική έκθεση σε ακτίνες UV-B για σύντομες περιόδους μπορεί να οδηγήσει σε ηλιακό έγκαυμα κερατοειδούς. Αυτό μπορεί να προκαλέσει από  πόνο μέχρι και βραχυπρόθεσμη απώλεια όρασης. Η  έκθεση σε αυτού του είδους ακτινοβολία προκαλέιται κυρίως  στην παραλία ή στο βουνό (ιδιαίτερα όταν είναι χιονισμένο) χωρίς κατάλληλη προστασία των ματιών. Στα παιδιά, αυτό μπορεί να προκαλέσει μακροχρόνια προβλήματα όρασης.

 

Επειδή η σωστή προστασία των ματιών βοηθά στην αποφυγή μελλοντικής απώλειας όρασης, βεβαιωθείτε ότι:

  • Τα παιδιά σας φορούν γυαλιά ηλίου και καταλαβαίνουν για ποιό λόγο τα φορούν.

  • Συνεχίζουν να  φορούν γυαλιά ηλίου και ως ενήλικες.

  • Να φοράτε και εσείς οι γονείς γυαλιά ηλίου. Εάν θέσετε ένα καλό παράδειγμα, τα παιδιά σας θα είναι πιο πιθανό να αποκτήσουν τη συνήθεια να φορούν και εκείνα γυαλιά.

 

Πότε πρέπει να φοράτε γυαλιά ηλίου;

  • Τα γυαλιά ηλίου δεν είναι μόνο για ηλιόλουστες καλοκαιρινές ημέρες, όταν οι ακτίνες UV είναι τουλάχιστον τρεις φορές υψηλότερες από ό,τι το χειμώνα. Αντανακλάσεις από το χιόνι, το νερό, την  άμμο ή το πεζοδρόμιο μπορεί να ενισχύσουν  τις ακτίνες UV σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

  • Μην ξεγελιέστε από μια συννεφιασμένη μέρα. Οι ακτίνες του ήλιου περνούν  μέσα από τα λεπτά σύννεφα. Όταν βρίσκεστε έξω, να φοράτε γυαλιά ηλίου. Ιδιαίτερα νωρίς το απόγευμα, όταν η ακτινοβολία UV είναι ισχυρότερη.

  • Η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (AAO) σημειώνει  ότι πρέπει να φοράτε γυαλιά ηλίου όταν συμμετέχετε σε χειμερινά σπορ. Θα πρέπει επίσης να τα φοράτε  σε μεγάλα υψόμετρα, όπου το υπεριώδες φως είναι πιο έντονο. Κρατήστε τα γυαλιά σας όταν λαμβάνετε  φάρμακα που μπορεί να αυξήσουν  την ευαισθησία σας στο ηλιακό φως (όπως πχ οι τετρακυκλίνες)

 

Αρκούν τα γυαλιά ηλίου;

  • Φορέστε στο παιδί σας καπέλο μαζί με τα παιδικά γυαλιά ηλίου - και κάνετε το ίδιο και εσείς. Όταν φοράτε καπέλο και γυαλιά ηλίου έξω, το παιδί σας πιθανότατα θα ακολουθήσει το παράδειγμά σας.

  • Δώστε στο παιδί σας ένα καπέλο με φαρδύ γείσο . Θα μπλοκάρει περίπου τις μισές ακτίνες UV και θα παρέχει επιπλέον προστασία.

  • Διδάξτε τα παιδιά σας να μην κοιτάζουν ποτέ άμεσα τον  ήλιο. Τα ηλιακά εγκαύματα της ωχράς κηλίδος αποτελούν συνχνή αιτία μόνιμων διαταραχών της όρασης. Κοιτάζοντας απευθείας τον ήλιο κατά τη διάρκεια μιας έκλειψης, μπορεί κανείς να οδηγηθεί σε μόνιμη τύφλωση.

  • Προσπαθήστε να κρατήσετε τα παιδιά μακριά  από τον ήλιο μεταξύ 10 π.μ. και 4 μ.μ  όταν οι ακτίνες του ήλιου είναι πιο ισχυρές.

  • Φυλάσσετε τα παιδιά κάτω των έξι μηνών μακριά από το άμεσο ηλιακό φως. Τα καροτσάκια μωρών με θόλο ή ομπρέλα μπορούν να σας βοηθήσουν στην προστασία  από το άμεσο ηλιακό φως.

 

Ποιός δε θέλει  ένα μόνιμα  νεανικό βλέμμα;

  • Φυσικά μην ξεχνάτε ότι η απευθείας έκθεση στο έντονο φως του ήλιου προκαλεί αντανακλαστικό κλείσιμο των βλεφάρων  και επίπλέον ρυτίδες έκφρασης οι οποίες με τον καιρό γίνονται  μόνιμες. Αυτο σε συνδυασμό με την προκαλούμενη από τον ήλιο επιταχυνόμενη γήρανση του δέρματος των βλεφάρων(λεπτότερο και πιο ευαίσθητο δέρμα στο σώμα μας) οδηγούν σε ένα κουρασμένο βλέμμα το οποίο πολύ δύσκολα θα επανέλθει.

©2018 by eye-therapy.gr